سردار سرتيپ پاسدار دكتر غلامرضا جلالي رئيس سازمان پدافند غير عامل كشور پس از ديدار با حضرت آيت الله عظمي نوري همداني از علماي برجسته قم در نشستي مطبوعاتي با تعدادي از خبرگزاري ها و خبرنگاران صدا و سيما و مطبوعات قم به سوالات خبرنگاران پاسخ گفت.
متن كامل اين مصاحبه كه در روز شنبه 23/8/88 در بيت معظم له صورت گرفت بشرح زير مي باشد.
-لطفاً تعريف شما از پدافند غير عامل كه ما دفاع غير نظامي و دفاع غير مسلحانه است ممكن است توضيح بيشتري بفرمائيد
-بطور مثال شما مي خواهيد يك كارخانه بسازيد چگونه مي توان آن را حفظ كرد يك مولفه اين است كه جاي خوبي باشد يكي اينكه در طراحي قسمتهاي خطرناك كارخانه را در كنار هم نگذارند و بعد از آن اين قسمت ها ي خطرناك را كنترل و نظارت بكنند و بررسي كنند در بدترين شرايط چگونه مي توان آن را مديريت كرد مثلاً آتش سوزي و انفجار و اين راه حل  ها همگي فني و مهندسي هستند. يك دسته از راه حل ها هم راه حل آمادگي و مديريت بحران مي باشد كه در واقع چگونه مي توان يك دستگاه را دنبال كرد و اداره كرد از اين نظر ما تقريباً امسال حدود 400 دستگاه اجرايي را در اين زمينه دنبال كرديم. مثلاً يكي از پروژه ها نحوه ايمن سازي بندر شهيد رجايي بود كه چگونه مي توان اين بندر را ايمن كرد براي اينكار اول محل را شناسايي مي كنيم سپس آسيب پذيري ها خود بندر را بر اساس مطالعات خاص معين مي كنيم بعد فرض مي كنيم كه چه تهديداتي براي اين بندر ممكن است در بدترين شرايط ممكن ايجاد شود كه اين بندر بتواند در اين شرايط كارش را ادامه دهد.
كار بندر چيست؟ تخليه و بارگيري يا انبار كردن برخي تجهيزات و اموال و مواد كه بتواند آنها را كاملاً  تخليه كنند و عملكرد خودش را داشته باشد مثلاً در جگ با يك كشور خارجي ممكن است بنادر ما را مورد هدف قرار دهند خب به چه شكل مي شود آن بندر را در اين شرايط حفظ كرد و يا مثلاً پالايشگاه ها و مجموعه هاي نفتي ، گازي، پتروشيمي ، نيروگاه برق و امثالهم. اين رويكرد كاملاً رويكرد فني و مهندسي است و رويكرد نظامي نمي باشد
-عمليات ايمن سازي در مراكز هسته اي را هم توضيح بفرمائيد
-در مورد مناطق هسته اي كه  چند مورد مصاحبه داشتم عرض كردم به لحاظ اينكه دشمن زير ساخت هاي هسته اي كشور را تهديد مي كند هم اسرائيل و هم كشورهاي ديگر، چندين دفعه تهديد كردند شما اگر به سايت مراجعه كنيد طرح حمله به زير ساختها ي هسته اي ايران وجود دارد و نشان مي دهد كه آنها هميشه مايل به اين كار بوده اند و ما با هماهنگي كه با سازمان انرژي هسته اي داشتيم يك مجموعه اي را در نزديك قم با ملاحظات پدافند غير عامل طراحي و در صورت كاملاً امن ساخته شد و اين كار هم عزم و توان جمهوري اسلامي ايران را در حفظ فناوري و دستاوردها نشان مي دهد و هم دانش فني و علمي ما را نشان مي دهد كه قادر هستيم در برابر تهديدات روز سازه ها و مجموعه هايي بسازيم ضمن اينكه كار خودشان را داشته باشند كاملاً هم در برابر تهديدات پايدار باشند.
- با ديدار هايي كه با علما محترم و مراجع عظام انجام مي دهيد چه اهدافي را دنبال مي كنيد و براي هرچه بهتر شدن اين اهداف چه برنامه اي داريد؟
-عرض كنم مرتب خدمت علماي بزرگوار مي رسيم ماه گذشته خدمت ساير علما و همچنين حضرت آيت الله نوري رسيديم اولين هدف از  زيارت علما استفاده از معنويت و قلوب اسلامي كه علما دارند دوم هم گزارش مي دهيم كه مستحضر باشند و بتوانند در صحبتها و بحث هايي كه دارند به فرهنگ سازي مسئله كمك كنند نكته سوم هم از راهنمايي ،ارشادات و هدايت علما استفاده كنيم. كار محوري كه در قم مي خواهيم انجام بدهيم اينست كه در قم مي خواهيم از مطالب اصيل و ناب ديني و مذهبي استفاده كنيم از منابع مذهبي و ديني در پدافند غير عامل در قرآن و سيره در نهج البلاغه و در جنگهاي صدر اسلام بهره ببريم و ببينيم چگونه است و تاكيدي كه پيامبران و امامان و دين ما در موضوع حفظ خود ، دفاع در برابر بيگانگان عدم سلطه پذيري، واجب بودن دفاع در حوزه هاي مختلف مي باشد را دريافت كنيم و آنها را اجرا بكنيم.
-شما فرموديد 400 پروژه را به كمك دستگاه هاي اجرايي دنبال كرده ايد مي توانيد چند مورد را اشاره بفرمائيد ؟
عرض كردم هر دستگاه اجرايي موارد مخصوص به خودش را دارد مثلاً صدا وسيما اطلاعاتي را براي خودش دارد وزارت نفت همينطور و ... ما كل زير ساختها را به لحاظ اهميت طبقه بندي مي كنيم اولين كار همين طبقه بندي است و زماني كه اين كار را كرديم معلوم شود كدام دستگاه براي كشور حياتي است كدام دستگاه زير ساخت حساس است كدام دستگاه زير ساخت فاقد طبقه بندي است طبيعتاً آن جايي كه از همه مهمتر و حياتي تر است در اولويت اول قرار مي گيرد و در حال حاضر و در دوسال گذشته كل زير ساختهاي حياتي و حساس كشور مورد توجه بوده و در زير ساخت هاي مهم هنوز وارد نشديم .
زير ساخت هاي حياتي طبق تعريفي كه دولت انجام داده زير ساخت هايي هستند كه اگر صدمه ببينند حيات كشور به خطر مي افتد و از اين نظر مهم است كه ما اين را ايمن سازي كنيم ما هم تمركز خود را بر روي اين امر قرار داديم در تعاملي كه با دستگاه ها داريم از دستگاه ها مي خواهيم كه مراكزشان را به ما معرفي كنند پيشنهاد  اوليه خودشان را ارائه نمايند كه اين مراكز حياتي است يا خير بعد با شاخص ها و چارچوب هايي كه داريم مورد بررسي قرار مي دهيم و در تعامل با دستگاهها رده زير ساخت، معلوم بشود كه در چه رده اي قرار دارد به طور مثال ما نمي دانيم پالايشگاه اصفهان براي كشور حياتي است يا خير اول ما پيشنهاد آن را از وزارت نفت مي گيريم آن را درچارچوب هاي خودمان بررسي مي كنيم و اگر به اين نتيجه برسيم كه اين زير ساخت حياتي است و زماني كه اين زير ساخت حياتي شد براي آن پروژه تعريف مي كنيم كه چگونه مي توانيم آن را در شرايط تهديد ايمن سازي كرد چگونه مي توان خدماتش را تداوم دهد. اين راه حل ها و چگونگي هاي اقدامات پدافند غير عامل است كه در قالب پروژه هاي فني و مهندسي ما مورد بررسي، اجرا قرار مي گيرد.
- آيا الزامي براي سازمانها و نهادهاي كشوري و لشكري براي تبعيت از دستوالعملها و ابلاغيه ها و مصوبات سازمان پدافند غير عامل وجود دارد؟
-در قانون برنامه پنج سال چهارم بند 11 ماده 121 اصل موضوع غير عامل را مجلس به دولت تكليف كرده كه در يك دوره پنج ساله ايمن سازي زير ساختهاي حياتي و حساس انجام بگيرد و بعد يك بند آئين نامه اجرايي دارد كه بند 11 آئين نامه اجرايي دقيقاً روش و شكل و چارچوب آن را مشخص مي كند در اين آئين نامه اجرايي كاملاً تكليف دستگاه را مشخص كرده كه دستگاهها مكلف هستند از اين آئين نامه تبعيت كنند ضمن اينكه در برنامه پنجم هم سياست هاي كلي كه مقام معظم رهبري به دولت ابلاغ كردند بند 44 آن پدافند غير عامل بود كه اتفاقاً تاكيد داشتند اين موضوع در برنامه پنج ساله گنجانده شود خوشبختانه ما يك اردوي قبلي كه در قم داشتيم همه دستگاه هاي اجرايي را دعوت كرديم و برنامه پنج ساله پنجم را با پيوست پدافند غير عامل تهيه كرديم و برنامه جامعي براي پدافند غير عامل بوده كه انشاء الله اگر تصويب بشود كاملاً قابل دنبال كردن و اجرا خواهد بود.
- چرا فعاليت هاي پدافند غير عامل در كشور اينقدر دير شروع شد و در حقيقت از سال 82 به بعد شروع شد؟
- خب دلايل زيادي وجود دارد يكي از دلايل آن اينست كه ما قبل از انقلاب سازماني داشتيم به نام سازمان دفاع غیر نظامی بعد از انقلاب این  سازمان در بسيج ادغام شد و بعد در زماني كه جنگ شد بسیج به سمت دفاع از كشور و اداره جنگ جلب شد و موضوعات اين سازمان به صورت اقتضايي دولت برايش تصميم مي گرفت بطور مثال اسكان مردم در زمان جنگ است كه براي آن بنياد امور مهاجرين درست كردند و مردم را مستقر كردند يا ساخت پناهگاه براي مردم كه اين كار را وزارت مسكن انجام داد در واقع وظايفش در بين دستگاهاي اجرايي پخش شد.زماني كه جنگ به پايان رسيد بنا بر اين بود كه این سازمان در اختیار دولت قرار بگیرد چون در كشور ما سلسله مراتب در دولت و ستاد فرماندهی كل قوا جدا مي باشد دولت خود را مسئول كار نظامي نمي دانست و احساس مي كرد كه اينكار ، كار نظامي مي باشد لذا يك فراموشي و غفلت 10 و12 ساله اي در دولت انجام شد و توسعه اي كه ما از زمان جنگ به بعد داشتيم كاملاً بدون دفاع بود به طور مثال اگر برای سیستم گاز در کشور اتفاقی بیفتد حتی بدون اينكه جنگي صورت گيرد و بر اثر آتش سوزي و يا انفجار از بين برود خب كل كشور غير قابل اداره مي شود شبكه هاي لوله كشي انتقال گاز همه شكننده و مسئله دار مي باشد كه بايد همه آنها باز تعمير بشود و به يك نوعي درست بشود كه اگر يك موقع اتفاقي افتاد مردم بتوانند زندگي خود را انجام بدهند در دنيا همه اين كارها صورت گرفته مثلاً سبد انرژي را متنوع كرده اند و نه اینکه روي يك انرژي خاص متمرکز شوند يك سال و نيم شروع كرديم از گاز براي خودرو استفاده كنيم امسال چهارمين كشور جهان در استفاده از خودرو هاي گازي هستیم يعني اصلاً برنامه جامعي نداريم ليكن همين طور دارد مي رود و اين را بايد در يك جا كنار هم ببينيم كه ما چه مقدارگاز در مي آوريم چه مقدار قابل ارزش است بفروشيم وچه مقدار در منازل مصرف مي شود چون گاز ارزان است بعد برق را هم گازي مي كنيم بعد برقي كه گازي باشد اگر گاز قطع شود برق هم قطع مي شود اگر گاز قطع شود آيا مي توان گاز را انبار كرد گازي ها يك مثلی دارند می گویند اين گاز را كه مي بيني در بخاري مي سوزد ديشب تو چاه بوده يعني ديشب از چاه استخراج شده در لوله آمده و ما داريم از آن استفاده مي كنيم مفهومش اين است كه اگر امشب اين گاز قطع بشود فردا گاز براي استفاده نداريم نه منبعي داريم ونه ذخيره اي و نه چيز ديگر...
-در مورد ويندوز كه گفتند پشت اين ويندوز خبري است آن را جدي بگيريد در اين مورد شما چه نظري داريد؟
-بنده هفته قبل مصاحبه اي با خبر گزاری مهر در خصوص ویندوز و موضوع IT داشتم ، من معتقدم در مورد IT استقلال كشور تهديد مي شود كشوري كه نتواند حوزه IT را ايمن كند. از نظر پدافند غير عامل به نظر من استقلال ندارند امسال از سال گذشته خيلي خطرناكتر مي باشد در گذشته  چه مي كردند ، براي ازبين بردن استقلال كشور به کل هزینه به داخل آن کشور حمله ور می شوند ولی امروزه مي توانند در آن طرف  دنيا بنشينند و با ویروس سیستم بانکی یک كشوری را به هم بريزند يعني با ويروس حمله كنند و اطلاعات کشور مورد نظر را جمع كنند لذا حتماً بايد مسئولين ما در زمينه IT كه تمام دستگاههاي دولت به آن مرتبط هستند مثل پول كشور ، تجارت كشور و... كه تمام آنها آسيب پذيرند كاري انجام دهند وبراي ايمن كردن آن كاري انجام شود در زمان انتخابات كشورهاي خارجي توانستند 30 تا از سايت هاي ما را ببندند اينها حوزه هايي است كه كشور بايد در مورد آنها فكر بكند و من فكر مي كنم بهترين راه حل اين است كه يك ساختار مستقل براي كشور در مورد IT  براي كشور ايجاد شود كه در حوزه های ، توسعه فيزيكي ، توسعه محتوايي ، پوشش امنيتي و دفاعي آن مسئوليت داشته باشد  وگرنه اين مسئوليت را به چهار پايگاه واگذار كند و هر كسي بگويد به من ربطي ندارد اين سودي ندارد.
-سیاست سازمان پدافند غیرعامل در مورد ساختمان ها و تأسیسات شهری که قبلاً احداث گردیده چیست ؟ و سیاست سازمان در خصوص پروژه های در دست احداث و یا در دست مطالعه چیست ؟
برخوردمان با پروژه ها به سه دسته است يكي وضع موجود آنهايي كه ساخته شده اند دوم مراكزي كه در دست مطالعه هستند و مي خواهند ساخته شوند سوم آئين نامه ها و ضوابطي كه براي ساخت و ساز آينده بايد توليد كرد بر اساس همان روشي كه عرض كردم طبقه بندي مي شود و كارش را دنبال مي كنيم در مراكز در دست مطالعه پروژه هايي كه حياتي و حساس است فعلاً مشاورين متخصص گرفته مي شود و در واقع روش هاي شناسائی و کاهش آسيب پذير ي را دنبال مي كنيم در بخش سوم كه مربوط به توليد آئين نامه ها و ضوابط فني هم است از ظرفيت دانشگاهها و مراكز پژوهشي استفاده مي كنيم و آئين نامه های مربوط را توليد مي كنيم در حال حاضر حدود 33 آئين نامه در پدافند غير عامل كشور آماده شده كه در جشنواره فني و مهندسي پدافند غير عامل كه در دست اقدام است كه فكر مي كنم تا يك ماه و نيم ديگر برگزار شود 33 آيين نامه ارائه و ابلاغ خواهد شد.
براي اینکه موضوع پدافند غیرعامل را در کشور از صفر شروع نکنیم آیا سازمان برنامه ای برای استفاده از تجارب سایر کشورهای پیشرفته برای پدافند غیرعامل از طریق مطالعه اسناد و مدارک و یا بازدید از مراکز پدافندی سایر کشور ها دارد ؟ لطفاً توضیح بفرمائید .
- موضوع پدافند غير عامل از منظر علمي و ادبيات يك موضوع جديد است و بخشي از تجربيات آن در دنيا پخش نمي شود و يك بخش هم در حوزه فني است كه مي توان پيدا كرد ما در حوزه پژوهشي از از تمام تجربيات دنيا استفاده مي كنيم از آئين نامه و دستوالعمل كشورهايي مانند آمريكا و روسيه چين و كره و... را بررسي مي كنيم و استفاده مي شود از نظر بازديد اخيراً بازديدي از كشور روسيه داشتيم و بسياري از زير ساختهاي پدافند غيرعامل كشور روسيه را بازديد كرديم و آموزه هايي براي ما داشت .
-بفرمائيد براي تغيير نام پدافند غير عامل نظري نداريد برخي فكر مي كنند اين نام تداعي كننده اهداف نظامي است و مربوط به پدافند هوايي و ... مي شود و از آن معني نظامي تلقي مي شود براي تغيير نام سازمان برنامه اي داريد؟
- اين موضوع در دنيا سه عبارت دارد يا دفاع غير نظامي است يا مديريت بحران يا پدافند غير عامل آمريكا به عنوان مديريت بحران استفاده مي كند روسها به عنوان دفاع غير نظامي استفاده مي كنند و جمهوري اسلامي هم نام پدافند غير عامل را برگزيده است.
-به عنوان آخرين سئوال كدام سازمان دولتي بيشترين همكاري را  با شما دارد و يا در بحث پدافند غير عامل بيشترين قدم را برداشته است؟
-صدا و سيما و وزارت ارتباطات درحوزه زير ساخت ها
-با تشكر از اينكه وقت گذاشتيد و با صبر و حوصله به پرسشهاي خبرنگاران پاسخ داديد.


 

کد; 4167
گروه: مصاحبه